Reklam
Reklam
“Kürt Dili ve Kürt Kültürü” Üzerine Bir Çağrı


Ali Rıza Özdemir
aliriza@orhuntv.com
 
 

Sevgili dostlar;

Kitaplarım yayımlanmaya başladığından beri birçok şeyi görerek ve yaşayarak öğrendim. Bunlardan biri de okumadığımız ve okuduğumuzu anlamadığımız. Söylemlerimizi bilgi ile değil, ön yargı ile beslediğimiz. Genel bir hastalık bu, toplumumuzun bütün katmanları arasında yayılmış. Üstelik bir marifetmiş gibi ahkâm kesmeyi de ihmal etmiyoruz. Tembelliğin ve ahmaklığın zirvesi bunlar…

***

Üzücü şekilde kitaplarımı okumadan hakkımda hüküm verenlerin sayısı da son derece fazla. İpe sapa gelmez bir sürü lakırdı… Demediklerimi bana isnat etmeler… Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmalar… Yazdıklarımı okumadan yazmadıklarım üzerinden suçlamalar… Gırla…. Allah insaf versin…

***

Bütün bunları yaşadıkça, Ercan Çağlayan’ın hakkımda yazdıklarını çok garipsemedim. İstanbul Bilgi Üniversitesinden çıkan Zazalar: Tarih, Kültür ve Kimlik başlıklı kitabında Çağlayan, fikirlerimi karikatürize ederek vermiş. (s.96) Yetmemiş, demediklerimi bana isnat etmiş. Güya ben Zazalara “dağ Türk’ü”, Zazacaya da “dağ Türkçesi” demişim. (s.92) Düşünün; Üniversite yayını bu! Gerçek şu ki, birçok tarihi kayıtta Kürt kimliği ile dağlılığı eşitleyen anlatımlar var. Bunlar benim icadım değil. Olanların aktarımı…

Ne var ki, ben Koç Heykelli Mezarların İzinde: Zazalar ve Türklük başlıklı kitabımda veya diğer çalışmalarımda “Zazalar, dağlı Türklerdir” türünden bir cümle kurmadım. Böyle bir fikri de savunmadım. Çağlayan, sanırım okuduğunu anlamamış; daha da kötü bir ihtimal, bilerek yanlış yazmış…İkisinden birisi…

Bilmeyen okur için tekrar edelim… Adını andığım kitabımda tam olarak şunları yazmıştım: “Tarafımızdan geliştirilen bu teze göre; bugün Türkiye sınırları içerisinde yaşayan Zazalar; Hunların bir kolu olan Sabirler ile Kumanların bir kolu olan Kıpçaklar başta olmak üzere Anadolu’ya tarihi süreç içerisinde yerleşen değişik Türk boylarının toplamından oluşmaktadır. Bunların içine İrani ve Arap unsurlarının da dâhil olduğu muhakkaktır.” Bununla ilgili olarak delillerimi, kitabımda detaylarıyla yazdım; isteyen bakabilir.

***

Halklar temelde iki şekilde oluşur.

Bunlardan birincisi, bir insan topluluğunun izole bir coğrafyada uzun süre yaşaması ile gelişir. Uzun süre izole halde yaşayan topluluk, başka toplumlarla iletişime geçmez ve böylece kendine özgü bir dil ve kültür üretir.

İkinci olarak, büyük medeniyetlerin kıyısında yaşayan, bu medeniyetlerden etkilenerek ortaya çıkan halkları anmak gerekir. İşte; Zazalar ve Kürtlerle ilgili ulaştığım sonuç, her ikisinin de vernaküler-karma toplumlar/diller olduğudur. Bugün Ortadoğu’da Kürt ve Zaza olarak adlandırılan topluluklar, genellikle Arap, Fars ve Türk soyludur. Dillerinde ve kültürlerinde bu üç medeniyetin (ve tabii ki komşu başka halkların da) etkileri dışında orijinal sayılabilecek unsurlara rastlanmamıştır. Bu ayıp bir şey değildir. Tarihin ve coğrafyanın bir ürünüdür.

***

Bilindiği üzere Kürtçenin genel olarak 4 (dört) büyük lehçeden oluştuğu kabul edilir: Kurmançça, Zazaca, Soranca ve Goranca. Bu dilleri konuşan topluluklar da tek millet olarak görülür. Uzun süredir Kürt olarak adlandırılan topluluklar (Kurmançça, Zazaca, Soranca ve Goranca) üzerinde çalışıyorum. Çalışmalarımda bu dört topluluğun ne kültür ve ne de dil olarak aynı millete mensup oldukları sonucu çıkmıyor. (Defalarca yazdım; bu, benim ulaştığım sonuç. Bilimin yolundan giden ve farklı sonuçlara ulaşan çalışmalara da saygı duymak gerekir.)

***

Zazaları da Kürtlerden sayan araştırmacılara ve bilim insanlarına bu iddialarını ispat için bir çağrıda bulunmak istiyorum.

1- Kurmançça, Zazaca, Soranca ve Gorancada bulunan 100 (evet sadece yüz) ortak kelime bulmaları…

a)     Bu kelimeler, lehçe olarak kabul edilen bütün dillerde olacak.

b)     Bu kelimeler, Arapça, Farsça, Türkçe ve diğer komşu dillerde olmayacak.

c)      Eğer varsa bu kelimelerin Kürtçeden diğer dillere geçtiği ispat edilecek.

2- Kurmançça, Zazaca, Soranca ve Gorancada bulunan 100 (evet sadece yüz) ortak gramer özelliği bulmaları…

a)     Bu özellikler, lehçe olarak kabul edilen bütün dillerde olacak.

b)     Bu özellikler, Arapça, Farsça, Türkçe ve diğer komşu dillerde olmayacak.

c)      Eğer varsa bu özelliklerin Kürtçeden diğer dillere geçtiği ispat edilecek.

3- Kurmanç, Zaza, Soran ve Goran topluluklarında geçiş dönemleri (doğum, evlilik ve ölüm) ile ilgili  (buna başka kültürel unsurlar da eklenebilir) 100 (evet sadece yüz) ortak geleneksel/kadim somut veya somut olmayan kültürel unsur bulmaları…

a)     Bu kültürel unsurlar, Kürt olarak kabul edilen bütün topluluklarda olacak.

b)     Bu unsurlar, Arap, Farsça, Türk ve diğer komşu halklarda olmayacak.

c)      Eğer varsa bu unsurların Kürtlerden diğer halklara geçtiği ispat edilecek.

Şahsen, şimdiye kadar Kürtçü, etnik ırkçı ve ayrılıkçı çevrelerin yazdıklarında siyasi palavralardan, hayali kurgulardan, uçuk yakıştırmalardan başka bir şey okumadım. Kültürel çalışmalar son derece az ve olanlardan da Türk kültürü baskın çıkıyor. (Kürtler ve Türklük, 101 Soruda Kürtler ile Zazalar ve Türklük kitaplarıma bakabilirsiniz.)  Saygıyı hak eden çok az sayıda çalışma var. Bunların toplamı da, iddialarını doğrulamaya yetmiyor.

***

Buradan söz veriyorum: Eğer bilimsel metotlarla bu üç maddelik çalışmayı, yapabilirlerse; Kürtler ve Türklük, 101 Soruda Kürtler ile Zazalar ve Türklük kitaplarımın sözleşmeleri bittikten sonra hiçbir baskısını yapmayacağım.

Peki, yapamazlarsa bu iddiaların sahipleri ne yapacak!





YORUMLAR
4 Yorum

Ertuğrul Efeoğlu
11-12-2017 14:04:00
Merhaba Sayın Özdemir,rnÇok beğendiğim bu yazınızda dillerin sözcük dağarcıkları üzerinde durmuşsunuz. Adına kimilerince Kürtçe denilen (?) dilin ya da sizin belirttiğiniz biçimiyle dört lehçenin sözdizimleri (sentaks) nasıldır acaba? Kimileri bu dilin ya da lehçelerin sözdizimlerinin asal olarak Farsça olduğunu ileri sürüyorlar. rnŞimdiden teşekkür ederim.rnEsenlikler dilerim.
Erşan Kuneri
02-12-2017 03:26:00
Yazılarınızı beğeniyle okuyorum. Bu konuda biz okuyucularına tutarlı açıklamalar sunduğunuz için bir kez daha şükranlarımı sunmadan edemeyeceğim. Ama bu son yazınızda kafamı kurcalayan bir soru var, bunu size yöneltmeden yapamayacağım. Size, Kürtlerin diğer ırklardan farklı bir ırk olduklarını açıklama zorunluluğu bulunduğunu hangi düşünce söylettiriyor. Kürtler vardır efendim. Eminim sizin de iyi Kürt arkadaşlarınız vardır. Irkçılık insanı köhneliğinde boğar, bunu en çok siz bilirsiniz. Yakışmadı reis. Her tarafta bir beis.
Cölemêrg
27-11-2017 21:35:00

Kitaplarınızı en kısa sürede okuyacağım. Kürtlerin Türk kültür havzasındaki yerini merak ediyorum.

Selamlar, saygılar...

Turan
27-11-2017 18:59:00

Ellerinden öperim hocam. Eline sağlık. Gerçekler ancak böyle yazılır...

YORUM YAZ



YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
YUKARI