Reklam
Reklam
Dersim ve Tunceli Üzerine Birkaç Not


Ali Rıza Özdemir
aliriza@orhuntv.com
 
 

* Dersim, Osmanlı döneminde bir idari yapının adıydı. Cumhuriyet ilan edildikten sonra yine idari bir ünite olarak kaldı. 1935 yılında (dikkat edelim 1937 Seyit Rıza İsyanı'ndan önce) çıkarılan Tunceli Kanunu ile adı değiştirildi ve Tunceli oldu.

* Tunceli adı; Rumeli, İçel örneklerinde olduğu gibi Türk ad verme geleneğinin bir devamıdır. Ülke, yurt anlamlarına gelen "il, el" kelimesi, "Tunçtan insanların ili" anlamında Tunceli adında kullanılmıştır. "Devlet, Dersim'e tunçtan elini uzattı" demek, eskiden beri etnik ayrılıkçı çevrelerin yaptığı kötü ve art niyetli bir yorumudur.

* Son dönemlerde etnikçi çevrelerin Dersim adı üzerinden Cumhuriyet'e meydan okumasını saymazsak bölgede yaşlılar hâlâ Dersim adını kullanır ve bunda herhangi bir "Cumhuriyet düşmanlığı" yoktur. Bilakis bunlar Atatürk'e âşık bir nesildir. Çünkü bu nesil, feodalizmden Cumhuriyet'e geçişe, Tunceli insanının aşiret ağalarının keçi çobanlığından kurtuluşuna ve devletin en üst makamlarına yükselişine şahit olmuştur.

* Bu bağlamda Dersim adı Feodalitenin, Tunceli adı ise Cumhuriyetin sembolüdür. Biz, Tunceli'ye Tunceli diyeceğiz ama Dersim adını da "pislik" gibi görmeyeceğiz. Geçmişiz bilip, bu ismi öğreneceğiz, araştıracağız.

* Başta Tuncelililer olmak üzere; Tunceli de Türk'ündür, Dersim'de Türk'ündür. Ancak ikisine de "yerinde" ve "zamanında" sahip çıkacağız. 

* Eski yer adlarının kullanımı, Tunceli'de olduğu ülkemizin her yerinde vardır ve halkın bu kullanımına, her yerde olduğu gibi, Tunceli'de de saygı duymak gerekir.

* Munzur suyu kutsaldır. Ancak sadece Munzur suyu değil, Alevilerin yaşadığı bölgelerde çok sayıda akarsu, göl, dağ vb kutsaldır. Mesela Munzur suyunda yaşayan kırmızı benekli alabalıklar (ki endemik bir türdür, yani sadece Munzur suyunda yaşar ve dünyanın başka hiç bir suyunda bulunmaz) lezzetli olmasına rağmen avlanmaz, yenmez; bu alabalıkları avlamak ve yemek günah addedilir. (Şanlıurfa'daki Balıklıgöl'deki balıklar gibi.) 

* Aleviler; su ve göl başlarında, akarsu boylarında, dağların zirvelerinde ziyaretlere gider, kurbanlar keser, lokmalar dağıtır.

* Cenab-ı Hakk, milletimize birbirine daha yakından tanımayı, dirlik ve birlik içinde yaşamayı ihsan etsin.





YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
YUKARI